
Доллу нэһилиэгэр кулун тутар 17 күнүгэр киэн туттар биир дойдулаахпыт Аҕа дойду сэриитин кыттыылааҕа, М.Горькай холкуос бастакы бэрэссэдээтэлэ- төрөөбүт дойдутун, дьонун-сэргэтин олоҕо тупсарын туһугар көмүс көлөһүнүн, сүрэҕин сылааһын, умнуллубат дьоһун кылаатын киллэрсибит, дьону –түмэр дьоҕурдаах сатабыллаах салайааччы- Алексей Прокопьевич Максимов төрөөбүтэ 120 сааһын бэлиэтээн, кини сырдык, үтүө аатын үйэтитэр скверигэр үтүө тэрээһин ыытылынна.

Алексей Прокопьевич Максимов Мэҥэ улууһун Доллу нэһилиэгэр Дьалах аҕатын ууһугар өбүгэлэрин төрүт, ытык сирдэригэр, айылҕа биир маанылаах алааһа- Уһумаска Прокопий Сидорович Максимов дьиэ кэргэнигэр иккис оҕонон күн сирин көрбүтэ. Төрөөбүт күнэ сурукка киирбитинэн 1906 сыл кулун тутар 17 күнэ.
Алексей Прокопьевич Максимов «Сирдиир тэрээһин» колхуоска ферма сэбиэдиссэйинэн үлэлии сырыттаҕына, 1937 сыл сайыныгар Саха АССР норуотун комиссариатын искусстваҕа управлениятын өрөспүүбүлүкэтээҕи норуот айымньытын дьиэтин иһинэн тэриллибит тыа кулууптарыгар драма куруһуогун салайааччыларын бэлэмниир үс ыйдаах курсу үөрэнэн ситиһиилээхтик бүтэрэн дойдутугар үлэлии тахсыбыта. 1938 с. Алексей Прокопьевич этиитинэн Михаил Ефимович Барашков «Бүдүрүйэн биэрбэт Мүлдьүрүүн Бөҕө» диэн суруйбут олоҥхотун кулуупка туруорарга сүбэтин ылар. Михаил Ефимович дьонугар- сэргэтигэр уус тыллаах олоҥхоһутунан, кэрэ куоластаах ырыаһытынан сураҕырара. Кини ыллаан доллоһуттаҕына кылыһахтаах куолаһа дьиэрэйэн дьону бэйэтин тула түмэрэ. Михаил Ефимович Барашков 1919 — 1920 сылларга Доллу нэһилиэгин сэбиэтин ситэриилээх кэмитиэтин бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбитэ. «Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии 1941 — 1945 сс. килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээлинэн наҕараадаламмыта,сэрии -тыыл бэтэрээнэ.

1939 сыллаахха олоҥхону Дьокуускайга киирэн Саха государственнай театрыгар көрдөрбүттэрэ. Ол туһунан 1939 сыллаахха муус устар 21 күнүгэр «Кыым» хаһыахха бу курдук суруллубута: «Саха государственнай театрыгар муус устар 13 — 14 — 15 уонна 16 күннэригэр «Бүдүрүйэн биэрбэт Мүлдьүрүүн Бөҕө» диэн народнай олоҥхо барда. Мэҥэ — Хаҥалас оройуонун, Доллу нэһилиэгин «Сирдиир тэрээһин» колхоз драмкуруһуогун чилиэннэрэ туруордулар. Олоҥхону бу колхоз чилиэнэ таб. Барашков М.Е. айбыт уонна бэйэтэ Бүдүрүйэн биэрбэтэх Мүлдьүрүүн Бөҕө оруолун толордо. Олоҥхо көрөөччүлэр көрдөһүүлэринэн кинилэр былааннарыттан икки күн ордук барда. Олоҥхоҕо ордук киһини кэрэхсэтэрдик тт. Барашков, Максимов уонна Стручкова оонньоотулар. Уот Суксуйа оруолун толорбут т. Максимов оонньооһуна публикаҕа улаханнык кэрэхсэннэ.»


Алексей Прокопьевич 1939 сыллаахтан сана тэриллибит бөдөҥсүйбүт М.Горькай холкуос бэрэссэдээтэлинэн талыллыбыта. Уоттаах сэрии иккис сылыгар 1942 сыллаахха от ыйыгар холкуос 50-чэ чулуу үлэһиттэрэ армияҕа ыҥырыллыбыттара. Алексей Прокопьевич 1942 сыл от ыйыгар армия5а ыҥырыллыбыта. Ити кэмҥэ Саха сириттэн ыҥырыллыбыттар Сталинграды көмүскүүр уот-кутаатыгар киирбиттэрэ. Алексей Прокопьевич куораты босхолуур өлөр-тиллэр кыргыһыыга сэриилэһэ сылдьан 1943 сыллаахха олунньу саҥатыгар ыараханнык бааһыран, уһуннук госпитальга эмтэнэн, ыам ыйыгар демобилизацияланан дойдутугар төннүбүтэ. Поеһынан айаннаан Сковородино станцияҕа кэлэн, ыалдьан, балыаһаҕа эмтэнэн дойдутун атырдьах ыйыгар булбута.
Биир дойдулаахтара кэлээтин кытта, сынньанар да кыаҕы биэрбэккэ, холкуоһу салайарыгар көрдөспүттэрэ. Кини дьонун-сэргэтин тылын ылынан, күөх быйаҥ былдьаһыгар- от хомуура үгэннээн турдаҕына үлэтин саҕалаабыта.
Алексей Прокопьевич 13 сыл устата бэрэссэдээтэлинэн талыллан үтүө-суобастаахтык үлэлээбитэ. Холкуоһа чэчирии сайдарыгар күүһүн-күдэҕин, билиитин-көрүүтүн бүтүннүүтүн биэрэн, бэйэтин тус олоҕун кытары аахсыбакка үлэлээбитэ.
Максимов Алексей Прокопьевич дойдутун, дьонун-сэргэтин туһугар сыралаах, дьаныардаах үлэтин туоһулууллар кини дьоһун наҕараадалара:
1945 сыллаахха «Германияны кыайыы иһин» мэтээлинэн
1945 сыллаахха «А5а дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ 1943 сыллаахха түүлээх булдугар ситиһиилэрин иһин» бэлиэнэн,
Саха АССР Совнаркомун Махтал суругунан
1946 сыллаахха «Суол туйгуна» бэлиэнэн,
1947 сыллаахха балык булдугар ситиһиилэрин Саха АССР Совнаркомун Махтал суругунан
1947 сыллаахха Саха АССР ВерховнайСоветынБочуотунай грамотатынан наҕараадаламмыта.

Бу бэлиэ күҥҥэ ахтыы тылы эттилэр:
Доллу нэһилиэгэ тыа сирин түөлбэтин баһылыга Николай Прокопьевич Сивцев.
СӨ үтүөлээх артыыһа С.Н.Сивцев- Доллу аатынан норуот айымньытын дьиэтин директора Акулина Силиновна Власова
үлэ бэтэрээнэ, СӨ тыатын хаһаайыстыбатын туйгуна Алексей Иванович Пономарев.
Үлэ, успуорт бэтэрээнэ, сэрии сылын оҕото, Доллу нэһилиэгин, Мэҥэ- Хаҥалас улууһун Бочуоттаах олохтооҕо Ким Никифорович Попов.
Төрөөбүт Ийэ дойдуларын чиэһин көмүскээбит буойуннарбытын, тыылга-түүннэри күнүстэри илиилэрин араарбакка үлэлээбит ытык-мааны дьоннорбутун өрүү өйдүөҕүҥ, умнумуоҕуҥ, кинилэр сырдык ааттарыгар сүгүрүйүөҕүҥ!

Сатабыллаах салайааччы, бастыҥ бэрэссэдээтэл Алексей Прокопьевич Максимов 120 сааһын бэлиэтиир дьоһун күн кыттыылаахтара сибэкки дьөрбөтүн уурдулар.