Бэс ыйын 26 күнүгэр Хотун Төҥүлү кэтит туонатыгар таалалаан олохсуйбут туруу үлэһит, аар саарга аатырар дьоһун –мааны дьоннордоох, талба -талаан ыччаттардаах Доллу нэһилиэгэр, дьон түмсэн ыллыыр-туойар СӨ үтүөлээх артыыһа Степан Николаевич Сивцев- Доллу аатынан норуот айымньытын дьиэтигэр киэн тутта ааттыыр биир дойдулаахпыт Арассыыйа Бочуоттаах кинематографиһа, Былатыан Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, СӨ үтүөлээх артыыһа, Мэҥэ-Хаҥалас улууһун бочуоттаах олохтооҕо Степан Николаевич Сивцев- Доллу 75 сааһын бэлиэтиир *Төннүөҕүм дойдубар, Мэҥэбэр…* диэн үтүө тэрээһинэ ыытылынна.
Степан Николаевич Сивцев-Доллу Мэҥэ- Хаҥалас улууһун Доллу нэһилиэгэр холкуос туруу үлэһиттэрин Николай Захарович, Вера Тихоновна Сивцевтэр дьиэ кэргэннэригэр төрөөбүтэ. Күөллэрики начаалынай, Төҥүлү орто оскуолатын 1968 сыллаахха ситиһиилээхтик бүтэрбитэ. 1974 с. Москваҕа М.С. Щепкин аатынан Үрдүкү театральнай училищеҕа туйгуннук үөрэнэн, киинэ, драма артыыһа идэлээх кыһыл диплому ылбыта.
1974-1976 сс. Ньурбатааҕы көһө сылдьар Судаарыстыбаннай тыйаатырга, 1976-1994 сс. Дьокуускайга Ойуунускай аатынан Саха тыйаатырыгар үлэлээбитэ, 60-тан тахса чаҕылхай оруолу айбыта. “Сахафильм”, Санкт-Петербургтааҕы киинэ университетын, “Саха тэлэбиидэнньэтин” киинэлэригэр сүрүн оруолларга уһуллубута.
1990 с. XXI-с ыҥырыылаах Дьокуускай куораттааҕы Сэбиэт норуодунай депутаатынан быыбарданан, бу ыарахан кэмҥэ дьоҥҥо төһө кыаҕа тиийэринэн көмөлөспүтэ.
1991с. Марксизм-Ленинизм университетыгар хаһаайыстыбаннай салайааччылар факультеттарын,
2001с. Санкт-Петербурга киинэ эйгэтигэр салайар каадырдар курстарын,
2002с. Уһук Илиннээҕи судаарыстыбаннай сулууспа Академиятын бүтэрбитэ.
Степан Николаевич айылҕаттан салайар талааннааҕа. Үлэтигэр ис сүрэҕиттэн бэриниилээхтик сыһыаннаһара. Саҕалаабыт дьыалатын, дириҥник толкуйдаан, тиһэҕэр тириэрдэр, инники кэскиллээх суолларын тобулар мындыр өйдөөх, киэҥ билиилээх салайааччы, эдэр көлүөнэни көҕүлээччи, өйөөччү буолара. 1994-1998 сс. Саха Республикатын Президенин Михаил Ефимович Николаев ыйааҕынан Саха Судаарыстыбаннай циркэтин бастакы дириэктэринэн үлэлиир кэмигэр бу дьоҕурун итэҕэтиилээхтик арыйбыта. Циркэ дьиэтин материальнай-техничэскэй базатын толору олохтообута. Каадыры бэлэмниир департамент салайааччыта Матвей Васильевич Мучины кытта Москваҕа Циркэ училищетыгар 12 оҕону үөрэттэрбитэ, Россиятааҕы культура институтугар (ГИТИС) режиссерскай факультекка целевой миэстэни Саха циркэтигэр анаан – үөрэниэхтээх киһи аатын ааттаан туран – бигэргэттэрбитэ. Ону кытта тэҥинэн Россия историятыгар аан бастаан 20 кыра саастаах саха оҕолорун Кытайга үөрэттэрэ ыытар. Россия Култууратын Министиэристибэтигэр саха оҕолоро Кытайга үөрэнэллэрин истэн соһуйбуттара, сөхпүттэрэ биллэр. Циркэ билигин үлэлии турар дьиэтин тутуутун саҕалаабыта. Онон кинини Саха Циркэтин төрүттэспит киһи быһыытынан билинэр тоҕоостоох.
1998-2015 сс. С.Н. Сивцев Саха Республикатын Бырабыыталыстыбатын уурааҕынан «Сахафильм» Судаарыстыбаннай киинэ хампаанньыйатын дириэктэринэн анаммыта. Кини салайар кэмигэр Саха сирин туһунан, 30-тан тахса уус-уран, 50-тан тахса документальнай киинэлэр уһуллубуттара. Тэрилтэ бары өттүнэн кэҥээбитэ, сайдыбыта. Ол курдук, киинэни устар павильон, киинэ көрдөрөр саала, ирдэбиллэргэ толору эппиэтиир аныгы аппаратуралар баар буолбуттара. Киинэни таҥарга наадалаах компьютернай технология биллэрдик кыаҕырбыта. “Сахафильм” уонна “Мосфильм” бииргэ үлэлээһиннэрэ олохтоммута. Саха киинэтэ аан бастаан Россия эйгэтигэр биллибитэ. Россия телевидениетын “Культура “ каналыгар аан дойдутаһымнаах киноэксперт, профессор Кирилл Эмильевич Разлогов (Степан Николаевич диссертациятын иккис салайааччыта) «Ильмень үрдүнэн туруйалар» киинэни таһаарбыта. Бу киинэ таһынан, «Хара мааска», «Саха снайпера», “Биһиги Сүөдэрбит”, “Дьикти саас” уонна да атын – кини салалтатынан уһуллубут аан маҥнайгы сахалыы толору метражтаах уус-уран киинэлэр – көрөөччү киэҥ биһирэбилин ылбыттара. Үс маҥнайгы киинэлэргэ суолталаах миэстэни ылар эпизодтар Крымҥа Одесса куоракка, Новгород уобалаһыгар, Германия киин куоратыгар Берлиҥҥэ уһуллубуттара.
2005 с. Москваҕа Россиятааҕы культурология институтугар “Становление кинематографа в культуре Якутии” диэн темаҕа суруйбут диссертациятын ситиһиилээхтик көмүскээн, искусствоведение кандидатын учуонай степенин ылбыта.
Степан Николаевич христианин этэ, Отец Зосимаҕа сүрэхтэммитэ. Аан бастаан Саха сиригэр сахалыы сулууспа ыыппыт архиепископ Иннокентий Вениамонов Төҥүлү Эбэҕэ мэлииппэ аахпыт сиригэр тус бэйэтин санаатынан бэлиэ кириэһи доҕотторун кытта туруорбуттара.
«Хатыламмат түгэннэр, умнуллубат айаннар», «Ахтан-санаан аастахха», «Махтанабын дьылҕабар», «Становление кино в Якутии» кинигэлэр ааптардара. «Төрөөбүт дойдум Төҥүлү» (бу ырыа тылларын Степан Сивцев 14 саастааҕар, сэттис кылааска үөрэнэ сылдьан суруйбута) — Виктор Никоноров матыыбыгар, «Туруйалар», «Харахтар» — Спиридон Игнатьев матыыптарыгар киэҥ эйгэҕэ биллибит ырыалар тылларын айбыта. Ыстатыйалара, анаарыылара «Саха сирэ», «Кыым», «Сахаада», «Туймаада», “Эркээйи” хаһыаттарга, «Чолбон» сурунаалга үгүстүк тахсыбыттара. Кини дьон болҕомтотугар өрүү үтүө, сырдык санаалары бэргэн уус-уран тылынан тириэрдэрэ.
Россия кинематографиятын бочуоттаах үлэһитэ, П.А. Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, Саха Республикатын үтүөлээх артыыһа, Россия суруналыыстарын, тыйаатыр деятеллэрин, Норуоттар икки ардыларынааҕы суруйааччылар түмсүүлэрин иһинэн олохтоммут Саха Өрөспүүбүлүкэтин суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, Мэҥэ Хаҥалас улууһун, Доллу, Төҥүлү нэһилиэктэрин Бочуоттаах олохтооҕо. 2020 с. Степан Николаевич Сивцев-Доллу Мэҥэ Хаҥалас улууһун “Манчаары дойдута – мин дойдум” үрүҥ көмүс мэтээлинэн наҕараадаламмыта.
Бу күн Степан Николаевич Сивцев үлэлээбит «Сахафильм» тэрилтэҕэ мемориальнай дуоска арылынна.
Степан Николаевич Сивцев- Доллу олоҕун аргыһа филологическай наука доктора Прасковья Васильевна Максимова- Сивцева Мэҥэ Хаҥалас улууһун суруйааччыларын кытта биир ситимнээхтик үлэлииринэн Доллу нэһилиэгэр С.Н. Сивцев -Доллу аатынан норуот айымньытын дьиэтигэр айар, суруйар талааннаах дьону түмэн үтүө көрсүһүүнү тэрийбитэ.
Степан Сивцев тылларыгар, Виктор Никаноров дьүрүлүгэр «Төрөөбүт дойдум Төҥүлү» «Ой дуораана» оҕо образцовай ансаамбыла, Тулуйхан филиала.
Бу бэлиэ күҥҥэ эҕэрдэ тыл эттилэр:
*Доллу нэһилиэгэ* тыа сирин түөлбэтин баһылыга Николай Прокопьевич Сивцев.
- “Мэҥэ-Хаҥалас улууһа» муниципальнай оройуон баһылыгын бастакы солбуйааччыта Василий Васильевич Михайлов
- Мэҥэ-Хаҥалас улууһун Култууратын уонна духуобунай сайдыытын управлениетын начальнига Анна Руслановна Исакова
- СӨ үтүөлээх юриһа, СӨ Гражданскай килбиэн* бочуотунай бэлиэнэн наҕараадаламмыт, биир дойдулаахпыт, полковник Николай Викторович Никитин.
- СӨ үөрэҕириитин туйгуна, суруйааччы Августина Семеновна Хабарова.
- Арассыыйа уонна СӨ суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, элбэх кинигэ ааптара, Төҥүлү нэһилиэгин усутуоруйатын уонна этнографиятын Түмэлин дириэктэрэ Иван Николаевич Тарабукин.
- Степан Николаевич Сивцев-Доллу бииргэ үөрэммит биир дойдулаахтара, СӨ Бочуоттаах тутааччыта, Таатта улууһун бочуоттаах олохтооҕо Владимир Гаврильевич Калачев.
СӨ тыатын хаьаайыстыбатын үтүөлээх үлэьитэ, СӨ тутуутун бочуоттаах үлэһитэ, Доллу, Төҥүлү нэһилиэктэрин, Мэҥэ –Хаҥалас улууһун бочуоттаах олохтооҕо, үлэ бэтэрээнэ Федор Иннокентьевич Куличкин
— учуутала юридическай наука кандидата, ХИФУ доцена, Арассыыйа үөрэҕириитин бочуоттаах үлэһитэ, Баатара, 1 Баатара, Дьаҥхаады нэһилиэктэрин, Мэҥэ-Хаҥалас, Үөһээ- Дьааҥы улуустарын бочуоттаах олохтооҕо, юстиция генерал-майора Иван Иннокентьевич Корякин.
Бу үтүө тэрээһиммит бары кыттыылаахтарыгар, ыалдьыт дьоммутугар бар5а махталбытын тиэрдэбит!
Ба5арабыт барыгытыгар үтүө эрэ эҥэрдэстин, кэрэ эрэ кэккэлэстин, эйэ- дьол тосхойдун!